Hoe een examentraining kan helpen bij de toelating tot een numerus fixus studie

Voor veel scholieren zijn de eindexamens het moment waarop alles samenkomt. Jarenlang leren, toetsen maken en kennis opbouwen komt uiteindelijk neer op een paar belangrijke examens. Die cijfers zijn niet alleen bepalend voor je diploma. In sommige gevallen hebben ze ook invloed op je kansen om binnen te komen bij een opleiding met een numerus fixus.

Een goed voorbeeld daarvan is de bachelor Psychologie aan de Universiteit Utrecht. Je middelbare schoolcijfers én je resultaten tijdens de selectieprocedure spelen allebei een rol. Betere cijfers betekent betere kansen, en een paar tienden hoger op je cijferlijst kunnen daardoor het verschil maken tussen een afwijzing en een plek. Dat is voor veel examenleerlingen de reden om een examentraining te overwegen: niet alleen om te slagen, maar om een hoger gemiddelde neer te zetten.

Helpt een examentraining bij een numerus fixus studie?

Een examentraining kan je kans op een numerus fixus studie vergroten, maar alleen als die opleiding je schoolcijfers meeweegt in de selectie. Weegt je gemiddelde mee, dan kan een paar tienden hoger je rangnummer merkbaar verbeteren, en bij sommige opleidingen zelfs bepalen of je op score wordt gerangschikt of via loting.

Belangrijker dan of je een training volgt, is wanneer je dat doet. Veel opleidingen gebruiken namelijk niet je eindexamencijfers, maar de cijfers van het jaar ervoor. Wie pas in het examenjaar begint, heeft de cijfers die meetellen dan al binnen.

Waarom je cijfers meewegen bij een numerus fixus

Bij een numerus fixus is het aantal plaatsen vastgezet. Melden zich meer kandidaten aan dan er plekken zijn, dan moet de opleiding kiezen. Dat gebeurt via decentrale selectie: niet de overheid maar de instelling zelf bepaalt hoe er geselecteerd wordt. Sinds een paar jaar is die ruimte nog groter geworden. Instellingen mogen selecteren op minimaal twee kwalitatieve criteria, via ongewogen loting, of met een combinatie van die twee.

Dat betekent drie dingen voor jou:

• Er is geen landelijk systeem meer. De oude centrale loting met vaste cijfercategorieën bestaat niet meer. Elke opleiding stelt zijn eigen reglement vast en publiceert dat vooraf.
• Cijfers zijn een keuze, geen vast gegeven. De ene opleiding weegt je gemiddelde zwaar mee, de andere kijkt er helemaal niet naar. Dat kan per jaar veranderen.
• Je krijgt een rangnummer, geen ja of nee. Op 15 april hoor je via Studielink op welk nummer je staat. Is dat nummer binnen het aantal plaatsen, dan krijg je direct een plek aangeboden. Zit je erboven, dan kun je later nog instromen als anderen zich terugtrekken.

De aanmelddeadline voor een fixusopleiding ligt bovendien op 15 januari, een stuk eerder dan de gewone 1 mei. Hoe dat hele traject van deadlines en uitslagen loopt, staat in de complete uitleg over de numerus fixus en 15 januari.

Hoe een hoger gemiddelde je rangnummer verandert

Neem Psychologie in Utrecht, een opleiding met een paar honderd plaatsen en veel meer aanmeldingen. De selectie bestaat daar uit een selectietoets die je in februari maakt, en je middelbare schoolcijfers. Die twee wegen in gelijke mate mee. Een vragenlijst over motivatie en andere niet-cognitieve factoren wordt gebruikt om te differentiëren tussen kandidaten die verder gelijk eindigen.

Vervolgens verdeelt de opleiding alle kandidaten in drie groepen, op basis van het gemiddelde over je schoolcijfers en je selectieresultaten samen:

Gemiddelde score	Hoe je je rangnummer krijgt
7,0 of hoger	Op basis van je score volgens de selectiecriteria
6,0 tot 6,99	Via loting, in het blok onder groep 1
Onder 6,0	Via loting, in het laagste blok

Hier zit precies waar het interessant wordt. Stel dat je schoolcijfergemiddelde op een 6,8 staat en je selectietoets een 6,9 oplevert. Je totaal komt dan op 6,85 uit: groep 2, rangnummer via loting. Til je dat schoolgemiddelde naar een 7,2, dan kom je op 7,05 en val je in groep 1, waar je rangnummer op je prestatie wordt bepaald in plaats van op geluk.

Vier tienden op je cijferlijst verandert in dat geval niet alleen het getal, maar de manier waarop er naar je gekeken wordt. Bij een opleiding waar honderden kandidaten op een paar honderd plekken meedoen, is dat een reëel verschil.

Dat betekent overigens niet dat een examentraining je automatisch een plek op je favoriete opleiding oplevert. Selectieprocedures verschillen per opleiding en bestaan uit meerdere onderdelen. Maar een hoger cijfer kan je uitgangspositie wél aanzienlijk verbeteren wanneer cijfers onderdeel zijn van de selectie, en bij veel populaire studies is dat het geval.

Welke cijfers precies meetellen

Dit is het stuk dat de meeste leerlingen verrast, en het is het belangrijkste deel van dit artikel.

De selectie loopt van februari tot half april. Op dat moment heb je je eindexamen nog niet gemaakt. Opleidingen kunnen dus niet naar je eindexamencijfers kijken, ook niet als ze dat zouden willen. In plaats daarvan pakken ze de meest recente volledige cijferlijst die je hebt.

Bij Psychologie in Utrecht werkt dat zo:

Jouw situatie	Welke cijfers de selectie gebruikt
Je zit nu in 6 vwo	Je cijfers van 5 vwo
Je hebt je vwo-diploma al	Je eindcijfers van 6 vwo
Je hebt alleen een havodiploma	Je cijfers van 5 havo
Je komt van een andere vooropleiding	De cijferlijst van je laatst afgeronde opleiding

Lees die eerste rij nog een keer. Zit je nu in je examenjaar en mik je op deze opleiding, dan staan de cijfers die meetellen al vast. Een examentraining in maart verandert daar niets meer aan.

Dat maakt een examentraining niet zinloos in je examenjaar, maar het verschuift wel waarvoor je hem inzet:

• In 5 vwo of 5 havo werk je aan de cijfers die straks in de selectie meegaan. Dit is het moment waarop je je selectiescore nog kunt beïnvloeden.
• In je examenjaar werk je aan je diploma en aan je examenvaardigheid. Zonder diploma geen plek, hoe goed je rangnummer ook is. En de vaardigheden die je opdoet, komen terug in de selectietoets, die bij veel opleidingen net zo werkt als een examen: beperkte tijd, precieze vraagstelling, punten die je laat liggen door hoe je antwoordt.
• Doe je volgend jaar opnieuw mee, bijvoorbeeld na een tussenjaar of een afwijzing, dan gebruiken opleidingen je echte eindexamencijfers. Alles wat je nu aan je eindlijst verbetert, telt dan wel mee. Ook een herkansing weegt daarin mee: een hoger herexamencijfer vervangt je oude eindcijfer. Kwam je er dit jaar niet in, dan zijn er meerdere routes na uitloting.

Sta je aan het begin van dit traject en weet je nog niet welke kant je op wilt? Kijk dan eerst of de studie inhoudelijk bij je past, bijvoorbeeld via het verschil tussen hbo en wo of door na te gaan of een studie echt bij je past. Cijfers optimaliseren voor de verkeerde studie is zonde van je tijd.

Waarom het door een examentraining soms wél ineens lukt

Veel leerlingen denken dat hogere cijfers vooral een kwestie zijn van meer leren. In de praktijk is dat lang niet altijd zo. Je kunt de lesstof grotendeels begrijpen en toch moeite hebben met examenvragen.

Een goede examentraining richt zich niet alleen op wat je moet kennen, maar ook op hoe je examen doet. Je leert hoe je complexe vragen systematisch aanpakt, hoe je je tijd verdeelt over de opgaven, welke fouten je structureel maakt en hoe je antwoorden formuleert waarmee je het maximale aantal punten pakt. Dat kan een verrassend groot verschil maken, juist omdat het punten oplevert op stof die je al beheerst.

Dat mechanisme verklaart ook waarom een cijfer soms in korte tijd omhoog kan. Je vult geen jaar aan gemiste kennis in. Je haalt de punten binnen die je eerder liet liggen door de manier waarop je het examen maakte.

Wat hierbij een grote rol speelt, is om de examentraining te vinden die het beste bij je past. Iedere aanbieder heeft zijn eigen aanpak: klassikaal op locatie, volledig online, één op één aan huis of een platform waarop je zelfstandig werkt. De ene vorm past goed bij je, de andere minder. Het is belangrijk dat je de beste match vindt om je resultaten verder te optimaliseren.

Zoek je vooral hulp op één vak waar je structureel op vastloopt, dan is een langer traject soms logischer dan een korte cursus. Daarover gaat hoe je met bijles je studie voorbereidt.

Gerichter leren betekent vaak minder leren

Een goede examentraining draait niet om eindeloos veel uren maken. Het doel is juist om je tijd zo efficiënt mogelijk te gebruiken.

Door eerst in kaart te brengen waar je sterke en zwakke punten liggen, kun je veel gerichter oefenen. Ben je al uitstekend in een bepaald onderdeel, dan heeft het weinig zin daar tientallen uren extra aan te besteden. Die tijd kun je beter gebruiken voor onderwerpen waar je nog punten laat liggen. Zo verandert “ik moet nog alles leren” in een concreet plan. Dat geeft niet alleen betere resultaten, maar ook meer rust.

Praktisch werkt dat zo:

1. Maak één oud examen onder tijdsdruk. Niet om je cijfer te weten, maar om te zien waar je punten verliest.
2. Verdeel je fouten in drie soorten. Stof die je niet kent, stof die je kent maar verkeerd toepast, en punten die je kwijtraakt door tijd of formulering.
3. Kies maximaal twee vakken. Het vak dat het zwaarst weegt in je gemiddelde, en het vak waar de meeste onnodige punten blijven liggen.
4. Kies je vorm op basis van je fouttype. Is het vooral kennis, dan werkt zelfstandig oefenmateriaal goed. Is het vooral aanpak en formulering, dan heb je iemand nodig die met je meekijkt.
5. Plan terug vanaf de toetsweek die meetelt, niet vanaf het centraal examen. Als de selectie je cijfers van 5 vwo gebruikt, is dat een heel andere datum.

Ontdek jouw top-3 studies

HelloFuture analyseert alle 2.300+ studies en matcht ze met jouw interesses en talenten. Geen keuzestress, direct duidelijkheid welke studies het beste bij jou passen.

Ontdek nu HelloFuture

Wat een examentraining niet voor je regelt

Een examentraining is een middel voor één onderdeel van de selectie. Het is geen toelatingsgarantie, en het is goed om te weten waar de grens zit.

• Sommige opleidingen kijken helemaal niet naar je cijfers. Geneeskunde in Utrecht maakte vwo-cijfers voor 2026-2027 bijvoorbeeld geen selectiecriterium: toelating verloopt volledig via de selectie- en lotingsprocedure. Een hoger gemiddelde verandert daar niets aan je rangnummer.
• Reglementen veranderen per jaar. Wat vorig jaar gold, hoeft dit jaar niet te gelden. Ga uit van het reglement voor jóuw instroomjaar, niet van wat een oud-leerling je vertelt.
• Cijfers zijn maar een deel van de score. Selectietoetsen, opdrachten en vragenlijsten wegen bij veel opleidingen minstens zo zwaar. Bij Psychologie in Utrecht is je schoolcijfergemiddelde de helft van je score, niet het geheel.
• Loting blijft loting. Ook binnen een gunstige groep is er geen garantie. Denk daarom vooraf na over een tweede keuze, en niet pas op 15 april.
• Het zegt niets over of de studie bij je past. Dat toets je op een open dag of met een studiekeuzetest, niet in een oefenexamen.

Zo zet je dit om in een plan

Heb je een droomopleiding in gedachten? Begin dan niet pas met nadenken over toelating nadat je examens zijn afgelopen. Loop deze stappen langs, in deze volgorde.

1. Zoek het selectiereglement van jouw opleiding en instelling op. Zoek op de naam van de opleiding plus “selectiereglement” of “selectieprocedure”. Instellingen publiceren dat vóór de aanmeldperiode. Welke opleidingen een fixus hebben en hoeveel plaatsen er zijn, staat in het numerus fixus-overzicht van Studiekeuze123.
2. Zoek twee dingen op: wegen cijfers mee, en welk jaar. Dat bepaalt of een examentraining voor jou nog iets aan je selectiescore verandert, en wanneer je dan moet beginnen.
3. Bereken je huidige gemiddelde over de cijfers die meetellen. Niet je gevoel, maar het echte getal. Zit je rond een grenswaarde, dan weet je waar de winst zit.
4. Kies waar je op inzet. Eén of twee vakken, en een vorm die bij je manier van werken past.
5. Meld je aan voor 15 januari in Studielink. Zonder aanmelding op tijd doe je niet mee, ongeacht je cijfers. De rest van wat je moet regelen staat in de inschrijfchecklist.
6. Bereid de selectietoets net zo serieus voor als een examen. Bij veel opleidingen is dat de helft van je score, en je krijgt het materiaal weken vooraf.

Je eindcijfers zijn misschien niet het enige wat bepaalt waar je terechtkomt, maar ze kunnen wél de doorslaggevende factor zijn. Het verschil zit meestal niet in harder werken, maar in op tijd weten wat er precies wordt gemeten.

Veelgestelde vragen over examentraining en numerus fixus

Helpt een examentraining bij de toelating tot een numerus fixus studie?

Alleen als die opleiding je schoolcijfers meeweegt in de selectie, en dat verschilt per opleiding en per jaar. Weegt je gemiddelde mee, dan kan een hoger cijfer je rangnummer verbeteren. Gebruikt de opleiding uitsluitend een selectietoets of loting, dan levert een hoger gemiddelde voor de selectie zelf niets op. Lees altijd eerst het selectiereglement van die instelling.

Welke cijfers gebruiken fixusopleidingen bij de selectie?

Vaak niet je eindexamencijfers. De selectie loopt van februari tot april, dus je eindexamen is dan nog niet gemaakt. Universiteit Utrecht kijkt bij Psychologie naar je eindcijfers van 6 vwo als je die al hebt, en anders naar je cijfers van 5 vwo. Heb je alleen een havodiploma, dan tellen je cijfers van 5 havo mee.

Wanneer moet je met een examentraining beginnen voor een fixusstudie?

Eerder dan de meeste leerlingen denken. Als de selectie je cijfers van 5 vwo of 5 havo gebruikt, is het examenjaar zelf te laat om die nog te veranderen. Wil je je selectiescore beïnvloeden, dan werk je aan de cijfers in het jaar vóór je examenjaar. In je examenjaar helpt training nog wel om te slagen en je selectietoets aan te kunnen.

Kun je met een hoger gemiddelde in een gunstigere groep terechtkomen?

Bij sommige opleidingen wel. Universiteit Utrecht verdeelt kandidaten voor Psychologie in drie groepen op basis van het gemiddelde over schoolcijfers en selectieresultaten. Kandidaten met 7,0 of hoger krijgen een rangnummer op basis van hun score, de groepen daaronder krijgen hun rangnummer via loting in een lager blok. Een paar tienden rond die grens kan dus veel uitmaken.

Is een examentraining genoeg om door de selectie te komen?

Nee. Een selectieprocedure bestaat vaak uit meerdere onderdelen: een selectietoets, opdrachten, een vragenlijst over motivatie en soms een selectiedag. Cijfers zijn daarvan maar een deel, en bij een aantal opleidingen tellen ze niet eens mee. Een examentraining verbetert je uitgangspositie op één onderdeel, het garandeert geen plek.

Heeft een examentraining nog zin als je volgend jaar opnieuw meedoet?

Ja, en dan werkt het vaak juist beter. Heb je je diploma al, dan gebruiken opleidingen die cijfers meewegen je daadwerkelijke eindexamencijfers. Wat je in je examenjaar aan je eindlijst verbetert, telt dan het jaar erop mee in de selectie. Je mag je meestal maximaal drie keer aanmelden voor dezelfde fixusopleiding, dus check die limiet.