Wisselen van studie na je eerste jaar (of eerder): de switchkalender

Het is november. Je zit een paar maanden in je studie en eigenlijk weet je het al: dit is het niet.

Naast “wat ga ik hierna doen?” komt er dan een tweede vraag bij: wanneer stap je over? Bij wisselen van studie na je eerste jaar, of al halverwege, hangt veel af van de datum. Eén maand verschil kan honderden euro’s schelen, of bepalen of je beurs een gift wordt.

Hieronder staat de switchkalender voor hbo en wo: per datum wat er nog kan, wat het kost en wat je regelt. De regels komen van DUO, de Rijksoverheid en Studiekeuze123. De bedragen gelden voor studiejaar 2026-2027.

Zit je op het mbo? Daar begint het studiejaar op 1 augustus en gelden andere data. Lees dan hoe je de juiste vervolgstudie kiest na een verkeerde studiekeuze op het mbo.

Tot wanneer kun je wisselen van studie? Voor een start in september meld je je uiterlijk 1 mei aan in Studielink. Na 1 september kun je alleen overstappen als de nieuwe opleiding toestemming geeft. Binnen je eigen hogeschool of universiteit lukt dat vaak nog in de eerste onderwijsperiode. Wil je in februari opnieuw beginnen, dan meld je je meestal uiterlijk in januari aan.

De switchkalender in één overzicht

Bedragen: het wettelijk collegegeld voor 2026-2027 is € 2.694, dus € 224,50 per maand (Rijksoverheid). Betaal je instellingscollegegeld, dan bepaalt je school zelf de regels.

Drie regels achter elke datum

Van studie wisselen draait om drie regels. Elke datum in de kalender volgt daaruit. Ken je ze, dan kun je je eigen situatie zelf doorrekenen.

1. Je schrijft je altijd uit per de 1e van de volgende maand. Dien je je verzoek in januari in via Studielink, dan sta je per 1 februari niet meer ingeschreven. Met terugwerkende kracht uitschrijven kan bijna nergens.

2. Collegegeld betaal je per maand. Voor elke maand dat je niet meer ingeschreven staat, krijg je 1/12 terug. Stop je per 1 juli of 1 augustus, dan krijg je niets terug (Rijksoverheid).

3. Je beurs is een prestatiebeurs. Je basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisproduct worden pas een gift als je binnen 10 jaar een diploma haalt. De uitzondering is de 1-februariregeling. Een lening betaal je altijd terug (DUO).

Een hardnekkig misverstand is dat je vóór 1 februari al je collegegeld terugkrijgt. Dat klopt niet. De 1-februariregeling gaat over je beurs, niet over collegegeld. De HvA noemt het op haar eigen site een gerucht.

Studie wisselen vóór 1 oktober: de snelste route

Merk je in de eerste weken al dat het niet klopt? Dan heb je de meeste ruimte.

Binnen je eigen school kun je vaak nog overstappen in de eerste onderwijsperiode. Windesheim noemt dat bijvoorbeeld in veel gevallen makkelijk, zolang je aan de toelatingseisen voldoet en ingeschreven blijft. Veel scholen hebben er een switchcoördinator voor.

Naar een andere school is lastiger. Na 1 september kan dat alleen als de nieuwe opleiding toestemming geeft (Studiekeuze123). Veel opleidingen zeggen nee, omdat je de eerste colleges al hebt gemist.

Wat het kost: dien je in september je uitschrijfverzoek in, dan ben je per 1 oktober uitgeschreven. Je betaalt één maand collegegeld, € 224,50. Zet ook je studiefinanciering stop in Mijn DUO. Je beurs van september valt dan onder de 1-februariregeling, zolang je dit studiejaar geen beurs meer neemt voor een andere hbo- of wo-opleiding.

Lukt overstappen nu niet? Vraag dan of je alvast vakken van je nieuwe opleiding mag volgen. Bij sommige universiteiten kan dat, zoals Tilburg University. Vakken die je dan haalt, hoef je later niet opnieuw te doen.

Vóór 1 februari: de 1-februariregeling

Dit is de belangrijkste datum van je eerste jaar. DUO noemt het de eerstejaarsregeling, maar iedereen zegt 1-februariregeling.

Zet je je studiefinanciering vóór 1 februari stop, dan hoef je je basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisproduct niet terug te betalen. Ze worden een gift. Dat geldt als:

• je dit studiejaar voor het eerst prestatiebeurs krijgt voor hbo of wo;
• je je studiefinanciering en studentenreisproduct vóór 1 februari stopzet;
• je in hetzelfde studiejaar geen beurs meer krijgt voor een hbo- of wo-opleiding;
• je de regeling nog niet eerder hebt gebruikt. Het kan één keer voor hbo en wo.

Een rekenvoorbeeld. Je woont op kamers en kreeg van september tot en met januari de basisbeurs van € 324,52 per maand. Dan wordt ongeveer € 1.622,60 een gift. Woon je thuis, dan gaat het om ongeveer € 651,05. Kreeg je aanvullende beurs, dan komt die erbij. Wat je hebt geleend, betaal je wel terug.

Drie dingen om te weten:

• De maanden tellen wel mee. Die vijf maanden gaan af van je totale beurs. Voor je volgende studie krijg je dus vijf maanden minder basisbeurs.
• Het is vooral een zekerheid. Haal je later binnen 10 jaar toch een diploma, dan wordt je beurs ook zonder deze regeling een gift. Hoeveel jaar precies, hangt af van je diploma. De regeling helpt vooral als je daarna niet (meteen) verder studeert.
• Ook je BSA speelt mee. Bij veel universiteiten krijg je geen negatief bindend studieadvies als je je vóór 1 februari uitschrijft, zoals bij de Universiteit Utrecht. Handig als je de opleiding later nog eens wilt proberen. De regels staan in de onderwijs- en examenregeling (OER) van je opleiding.

DUO kijkt naar je studiefinanciering, je school naar je inschrijving. Regel dus allebei: dien je uitschrijfverzoek uiterlijk 31 januari in via Studielink, en zet je studiefinanciering vóór 1 februari stop in Mijn DUO.

Direct door in februari? Let op je beurs

Een deel van de hbo-opleidingen heeft een februari-instroom. Dan verlies je geen half jaar. De aanmelddeadline ligt meestal in januari, maar soms eerder. Bij Hogeschool Utrecht is het voor voltijd al 31 december. Check het per opleiding.

Lees ook: welke hbo-opleidingen in februari starten, met de aanmelddeadline per hogeschool en het verschil tussen voltijd en deeltijd.

Het addertje: neem je voor die nieuwe opleiding weer beurs, dan vervalt de 1-februariregeling. Je beurs van september tot en met januari wordt dan pas een gift als je binnen 10 jaar een diploma haalt.

Je collegegeld loopt gewoon door: vijf maanden bij je oude opleiding, zeven bij de nieuwe. Samen betaal je één jaar.

Voor veel switchers is een half jaar winst dat waard. Weet je nog niet zeker of de nieuwe studie past? Dan is de zekerheid van de regeling misschien meer waard dan de tijd.

Tussen 1 februari en 1 mei: plan je overstap naar september

Is 1 februari voorbij? Dan geldt de 1-februariregeling niet meer. Je beurs wordt nu alleen een gift als je binnen 10 jaar een diploma haalt.

Je kiest nu tussen twee routes:

• Blijven tot de zomer. Je haalt misschien nog studiepunten. Die kun je soms laten meetellen als vrijstelling bij je nieuwe studie. Een hbo-propedeuse kan je ook toegang geven tot een universitaire bachelor. Lees meer over het verschil tussen hbo en wo.
• Nu stoppen. Elke maand ingeschreven kost € 224,50 collegegeld, en elke maand beurs gaat af van je totaal. Stop je nu, dan kun je werken, sparen en rustig je volgende keuze maken.

Wil je naar een opleiding met een numerus fixus? Dan lag de deadline voor september op 15 januari. Heb je die gemist, dan schuift je start een jaar op. Lees alles over de numerus fixus en 15 januari.

Vóór 1 mei: meld je aan voor je nieuwe studie

Voor bijna alle bachelors en Associate degrees zonder numerus fixus is 1 mei de aanmelddeadline. Ook als je al studeert en wilt overstappen, telt die datum (Rijksoverheid).

Meld je je uiterlijk 1 mei aan in Studielink, dan:

• heb je toelatingsrecht als je aan de vooropleidingseisen voldoet;
• heb je recht op een studiekeuzecheck;
• is het advies uit die check niet bindend.

Twijfel je nog tussen twee opties? Meld je dan toch op tijd aan. Aanmelden kost niets, en zo houd je je toelatingsrecht.

Wisselen van studie na 1 mei

Heb je je vóór 1 mei ergens aangemeld? Dan mag je tot 31 augustus nog wisselen, ook naar een andere school. De nieuwe opleiding mag wel een studiekeuzecheck verplichten (Studiekeuze123).

Heb je je nergens op tijd aangemeld? Dan mag de school je weigeren, of het studiekeuzeadvies bindend maken. In de praktijk nemen veel opleidingen je toch nog aan. Hogeschool Utrecht laat switchers zich bijvoorbeeld tot en met 31 augustus aanmelden. Meer opties staan in te laat met inschrijven voor je studie.

Stop je dit jaar? Schrijf je dan uiterlijk eind mei uit

Dien je je uitschrijfverzoek in mei in, dan ben je per 1 juni uitgeschreven en krijg je drie maanden collegegeld terug: € 673,50. Wacht je tot juni, dan word je per 1 juli uitgeschreven en krijg je niets terug.

Studeer je niet meer, maar sta je nog ingeschreven? Zet je studiefinanciering dan stop. Elke maand beurs gaat af van je totaal, en elke maand lening is schuld.

1 september: wisselen van studie na je eerste jaar

Op 1 september begin je aan je nieuwe studie. Dit verandert er:

• Je beurs. De maanden uit je eerste jaar tellen mee. Voor een nieuwe studie krijg je geen extra jaren basisbeurs (DUO). Stap je na een volledig jaar over naar een vierjarige hbo-opleiding, dan krijg je nog drie jaar basisbeurs. Je laatste jaar leen je.
• Gift of schuld. Je beurs uit jaar 1 wordt een gift als je binnen 10 jaar een diploma haalt.
• Collegegeld. Heb je nog geen bachelordiploma, dan betaal je gewoon wettelijk collegegeld.
• Je BSA. Bij je nieuwe opleiding begint je studieadvies opnieuw.
• Je studiepunten. Vraag na je inschrijving vrijstellingen aan bij de examencommissie van je nieuwe opleiding.

Kwam je binnen met een mbo-diploma? Dan loopt de eerstejaarsregeling voor jou tot het einde van je eerste jaar. Ook dan geldt: neem je meteen weer beurs voor hbo of wo, dan vervalt hij. De precieze voorwaarden staan bij DUO.

Twijfel je na 1 september opnieuw? Dan begint de kalender opnieuw, maar zonder 1-februariregeling. Die geldt alleen in je eerste jaar met beurs voor hbo of wo.

Rekenvoorbeeld: stoppen in januari of in juni

Sem en Noor wonen allebei op kamers. Ze beginnen in september aan een studie die niet blijkt te passen, en willen het jaar erna opnieuw beginnen. Het enige verschil is wanneer ze stoppen. Dit is een rekenvoorbeeld met de bedragen van 2026-2027.

Sem betaalt € 1.571,50 minder collegegeld en houdt vijf maanden beurs extra over. Noor had wel een half jaar meer om zeker te zijn van haar keuze, en haalde misschien studiepunten. Ook dat kan veel waard zijn.

Zo regel je je switch in zes stappen

1. Praat met je studieadviseur of switchcoördinator. Vraag wat er binnen je school kan, en wat er met je studiepunten gebeurt.
2. Kies je datum. Leg je situatie naast de switchkalender hierboven.
3. Meld je aan voor je nieuwe studie. Dat doe je in Studielink: uiterlijk 15 januari voor een numerus fixus, 1 mei voor september, of vóór de februari-deadline van je nieuwe school.
4. Schrijf je uit. Via Studielink, uiterlijk op de laatste dag van de maand vóór je stopdatum. Het stappenplan uitschrijven loopt alle schermen langs.
5. Zet je studiefinanciering en studentenreisproduct stop. Je studiefinanciering stop je in Mijn DUO. Je studentenreisproduct zet je uiterlijk op de 10e dag van de eerste maand zonder recht stop bij een ophaalautomaat. Anders betaal je € 96,09 per halve maand, en daarna € 192,21 (DUO). Stap je zonder pauze over? Dan stop je niets, maar check je in Mijn DUO of je nieuwe opleiding goed staat.
6. Vraag vrijstellingen aan. Doe dat na je inschrijving bij de examencommissie van je nieuwe opleiding.

Ga je eerst stoppen en daarna nadenken? Alles over stopzetten staat in stoppen met je studie: dit moet je regelen.

De datum staat. Welke studie kies je nu wél?

De kalender vertelt je wanneer je overstapt, niet waarnaar. En juist dat is de vraag die ertoe doet, want een tweede verkeerde keuze kost je opnieuw een jaar.

Begin bij je eerste keuze. Wat ging er mis? Was het het vak zelf, het niveau, de manier van lesgeven, of koos je vooral wat anderen van je verwachtten? Twijfel je nog of het echt aan de studie ligt? Lees dan eerst hoe je erachter komt of je een verkeerde studiekeuze hebt gemaakt.

Weet je het zeker? Dan helpen deze 4 stappen om na een verkeerde studiekeuze een passende studie te kiezen. De studiekeuzetest geeft je daarnaast een eerste richting.

Wil je eerst even niet studeren? Bekijk dan de 5 mogelijkheden na een verkeerde studiekeuze, van proefstuderen tot een tussenjaar. Wat DUO dan nog betaalt, lees je in studiefinanciering tijdens een tussenjaar.

Ontdek jouw top-3 studies

HelloFuture analyseert alle 2.300+ studies en matcht ze met jouw interesses en talenten. Geen keuzestress, direct duidelijkheid welke studies het beste bij jou passen.

Ontdek nu HelloFuture

Ben je ouder?

Wil je kind switchen? Dan is de datum vaak het makkelijkste deel van het gesprek. Deel deze kalender, en lees wat je als ouder kunt doen als je kind wil stoppen.

Veelgestelde vragen over wisselen van studie

Tot wanneer kan je switchen van opleiding op het hbo?

Voor een start in september meld je je uiterlijk 1 mei aan via Studielink. Dan heb je toelatingsrecht en mag je tot 31 augustus nog wisselen. Na 1 september kun je alleen overstappen als de nieuwe opleiding toestemming geeft. Binnen je eigen hogeschool lukt dat vaak nog in de eerste onderwijsperiode. Voor een start in februari meld je je meestal uiterlijk in januari aan.

Wat gebeurt er met je studiefinanciering als je wisselt van studie?

Je basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisproduct zijn een prestatiebeurs. Die worden pas een gift als je binnen 10 jaar een diploma haalt, tenzij je de 1-februariregeling gebruikt. De maanden die je al kreeg, tellen mee: voor een nieuwe studie krijg je geen extra jaren basisbeurs. Een lening betaal je altijd terug.

Hoe werkt de 1-februariregeling?

Krijg je dit studiejaar voor het eerst prestatiebeurs voor hbo of wo, en zet je je studiefinanciering vóór 1 februari stop? Dan hoef je je beurs en studentenreisproduct niet terug te betalen. DUO noemt dit de eerstejaarsregeling. Je mag in hetzelfde studiejaar geen beurs meer krijgen voor hbo of wo, en je gebruikt de regeling één keer. De maanden tellen wel als verbruikt.

Kun je na 1 mei nog wisselen van studie?

Ja, als je je uiterlijk 1 mei ergens hebt aangemeld. Dan mag je tot 31 augustus wisselen, ook naar een andere school. De nieuwe opleiding mag wel een studiekeuzecheck verplichten. Heb je je nergens op tijd aangemeld, dan mag de school je weigeren of het advies bindend maken. Veel opleidingen nemen switchers toch nog aan. Zie ook te laat met inschrijven voor je studie.

Krijg je collegegeld terug als je wisselt van studie?

Ja, per maand. Voor elke maand dat je niet meer ingeschreven staat, krijg je 1/12 van het collegegeld terug. In 2026-2027 is dat € 224,50 per maand bij wettelijk collegegeld. Schrijf je je uit per 1 juli of 1 augustus, dan krijg je niets terug. De 1-februariregeling gaat niet over collegegeld.

Kun je in februari meteen aan een nieuwe studie beginnen?

Bij een deel van de hbo- en wo-opleidingen wel. Je meldt je meestal uiterlijk in januari aan, soms eerder. Let op: neem je voor die nieuwe opleiding weer beurs, dan vervalt de 1-februariregeling. Je beurs van september tot en met januari wordt dan pas een gift als je binnen 10 jaar een diploma haalt.

Samengevat

• Vóór 1 oktober is de snelste en goedkoopste switch.
• Vóór 1 februari wordt je beurs een gift via de 1-februariregeling, zolang je dit studiejaar geen nieuwe beurs voor hbo of wo neemt.
• Uiterlijk 1 mei meld je je aan voor september, of 15 januari bij een numerus fixus.
• Een uitschrijfverzoek tot en met 31 mei levert nog collegegeld op. Daarna niet meer.
• Na 1 september tellen je beursmaanden uit jaar 1 gewoon mee.

Je volgende stap: kies je datum en plan deze week een gesprek met je studieadviseur. Dan ligt er een plan, en geen twijfel die maanden blijft hangen.