Een studie onderzoeken met A.I: zo krijg je in 30 minuten een eerlijk en compleet beeld

Een studie onderzoeken met A.I: zo krijg je in 30 minuten een eerlijk en compleet beeld

Tom Dekker
Bijgewerkt: 20 oktober 2026
Berekenen...
Deel:

Een opleidingspagina vertelt je wat je leert, maar niet hoe een dinsdagsochtend eruitziet zodra je de studie volgt.

Waarschijnlijk weet je al best veel. Je hebt websites gelezen, misschien een open dag gedaan. En toch is het lastig om je voor te stellen hoe het is om daar te studeren.

In dit artikel ga je een studie onderzoeken. In 30 minuten verzamel je de echte informatie, laat je A.I die vertalen naar een gewone week, en zoek je bewust naar wat kan tegenvallen. Aan het eind heb je een studieprofiel: één pagina met alles wat je over een studie wilt weten, inclusief de vragen die je nog moet stellen.

Kort antwoord: een studie onderzoeken met A.I

Een studie onderzoeken met A.I doe je door eerst de echte bronnen te verzamelen (de opleidingspagina, de studiegids en de cijfers op Studiekeuze123) en die in A.I te plakken. Laat A.I ze vertalen naar een gewone week, vraag wat de informatie weglaat, en check wat overblijft bij een student of op een meeloopdag.

Waarom een eerlijk beeld van een studie belangrijk is

Van mensen die een verkeerde studiekeuze hebben gemaakt, hoor ik vaak hetzelfde: het onderwerp was leuk, de manier van werken niet. Te veel theorie. Te veel zelf plannen. Of juist te veel groepswerk.

Bij mij ging het net zo. Ik koos in mijn examenjaar voor bouwkunde. De studie bleek technischer dan ik dacht: meer rekenen dan tekenen. Ik had me niet goed genoeg verdiept, en stopte in het eerste jaar. Achteraf is dit precies het soort informatie dat ik had moeten opzoeken.

Een opleidingspagina werkt een beetje als de folder van een hotel. Je ziet het zwembad en het uitzicht. Of er naast het hotel gebouwd wordt, lees je pas in de reviews. Die reviews ga je in dit artikel zelf maken.

Dat het waardevol is om ook de minder leuke kant te kennen, weten ze in de HR-wereld al lang. Daar heet het een realistic job preview: sollicitanten krijgen vooraf een eerlijk beeld van een baan, inclusief de saaie en zware delen. Een overzicht van 52 onderzoeken, met zo’n 17.000 mensen, liet zien dat zo’n eerlijk beeld samenhangt met minder vrijwillig vertrek (Earnest, Allen en Landis, 2011). Dit principe past ook bij een studie. Als je goed weet wat je kunt verwachten, kun je dat meenemen in je studiekeuze.

Het studieprofiel: 8 vragen voor een compleet beeld

Een compleet beeld van een studie bestaat uit acht vragen. De meeste mensen beantwoorden er twee of drie: wat leer je bij een studie, en wat kun je ermee worden. De rest maakt het verschil.

VraagWaar je het vindtWat A.I ermee doet
1. Wat leer je, per jaar?Studiegids, opleidingspaginaVakken vertalen naar gewone taal
2. Hoe leer je? Colleges, projecten, practica, stageStudiegids, opleidingspaginaVerhouding theorie en praktijk inschatten
3. Hoe word je getoetst? Tentamens, verslagen, presentatiesStudiegids, OERToetsvormen per vak op een rij zetten
4. Hoe ziet een gewone week eruit?Studiegids, studentenUren omrekenen naar een weekrooster
5. Wat is lastig, en waar haken mensen af?Studiekeuze123, studentenCijfers uitleggen en vragen bedenken
6. Wie zijn je medestudenten en docenten?Studiekeuze123 (studentenoordelen), meeloopdagOordelen samenvatten
7. Wat doen mensen erna?Studiekeuze123, LinkedInBeroepen en spreiding uitleggen
8. Wat moet je praktisch regelen? Eisen, deadline, selectie, taalOpleidingspagina, StudielinkEen checklist maken (en jij checkt)

Goed om te weten bij vraag 4: een studiejaar is 60 studiepunten, samen 1.680 uur studie (Rijksoverheid). Dat is 28 uur per punt, ongeveer een fulltime baan. Het verschil tussen studies zit vooral in hoeveel van die uren je op school zit, en hoeveel je zelf moet plannen.

En bij vraag 5: op Studiekeuze123 zie je per opleiding hoeveel eerstejaars doorgaan naar het tweede jaar. Dat cijfer komt uit 1cijferHO, de landelijke inschrijvingscijfers. Een lager getal zegt niets over jou. Het is wel een goede vraag voor de open dag: waar haken mensen af, en waarom?

Bij vraag 8 check je de eisen, de deadline en of er selectie is op de site van de opleiding en in Studielink. Voor een numerus fixus is de aanmelddeadline 15 januari (Studiekeuze123). Meer daarover lees je bij numerus fixus en de deadline van 15 januari.

Een studie onderzoeken in 30 minuten

De belangrijkste regel: geef A.I de bron, niet alleen de vraag. Vraag je ChatGPT uit het niets hoe een studie is, dan haalt het dat uit zijn geheugen. Dat kan verouderd zijn, of verzonnen. Plak je de echte tekst erin, dan werkt het met wat de opleiding zelf zegt. Dat is veel betrouwbaarder.

Kies nu één studie aan één hogeschool of universiteit die je interessant lijkt.

Minuut 0 tot 5: verzamel je bronnen

Open drie tabbladen:

  1. De opleidingspagina op de site van de hogeschool of universiteit.
  2. De opleiding op Studiekeuze123. Kijk bij de cijfers: studentenoordelen, doorstroom naar jaar 2 en wat afgestudeerden doen.
  3. De studiegids. Zoek op “[naam opleiding] [naam school] studiegids”. Daarin staan de vakken per jaar, hoe je les krijgt en hoe je getoetst wordt. Vind je hem niet? Zoek dan op “OER”, de onderwijs- en examenregeling. Daar staan onder andere de toetsregels en het studieadvies in het eerste jaar.

Een studiegids lezen hoeft niet in één keer. Het stuk over jaar 1 is genoeg voor deze ronde. De OER is juridische taal. Laat A.I die vertalen, en check daarna of het klopt.

Minuut 5 tot 15: laat A.I een gewone week maken

Plak de opleidingspagina en het stuk uit de studiegids over jaar 1 in ChatGPT, Gemini of een andere A.I. Gebruik dan deze prompt. Klik op Kopieer en plak de tekst in de chat.

Gewone week
Hieronder staat informatie over de opleiding [naam] aan [school]. Gebruik ALLEEN deze tekst. Als iets er niet in staat, zeg dat dan. 1. Maak een realistisch weekrooster van een eerstejaars: hoeveel uur les, welk soort les (college, werkgroep, project, practicum), en hoeveel uur zelfstudie. 2. Hoe is de verhouding tussen theorie en praktijk? 3. Hoe word je getoetst? Zet de toetsvormen op een rij. 4. Welk vak in jaar 1 lijkt het zwaarst, en waarom? [plak hier de tekst]

Waarom “alleen deze tekst”: zo voorkom je dat A.I gaten opvult met gokwerk. En je ziet meteen wat de opleiding niet vertelt.

Minuut 15 tot 20: laat A.I de cijfers uitleggen

Plak wat je op Studiekeuze123 ziet in hetzelfde gesprek.

Cijfers uitleggen
Dit zijn de cijfers van Studiekeuze123 voor deze opleiding: [plak]. Leg in gewone taal uit wat ze betekenen. Wat valt op, ook in vergelijking met het landelijk gemiddelde dat erbij staat? Welke 3 vragen zou ik hierover op een open dag stellen?

Minuut 20 tot 25: zoek wat ontbreekt

Dit is de stap die bijna iedereen overslaat. Een opleidingspagina is gemaakt om je enthousiast te maken. Dat mag. Maar dan moet jij zelf naar de andere kant zoeken.

Wat ontbreekt
Lees alles wat ik je over deze opleiding gaf nog een keer. 1. Wat laat deze informatie weg dat een eerstejaars waarschijnlijk wel merkt? 2. Voor welk type student valt deze opleiding vaak tegen? 3. Wat moet ik nog navragen bij een echte student? Wees eerlijk. Ik zoek juist de minder leuke kanten.

Minuut 25 tot 30: maak je studieprofiel

Studieprofiel
Vat alles samen in een studieprofiel met de 8 vragen hieronder. Geef per vraag maximaal 2 zinnen. Zet bij elk antwoord of het uit de bronnen komt, of dat je het niet zeker weet. 1. Wat leer je, per jaar? 2. Hoe leer je? 3. Hoe word je getoetst? 4. Hoe ziet een gewone week eruit? 5. Wat is lastig, en waar haken mensen af? 6. Wie zijn je medestudenten en docenten? 7. Wat doen mensen erna? 8. Wat moet ik praktisch regelen? Eindig met de 5 belangrijkste vragen die ik nog aan een student moet stellen.

Sla het profiel op, bijvoorbeeld in je notities. Doe hetzelfde voor je tweede en derde studie. Leg ze daarna naast elkaar. Vaak zie je dan sneller welke studie bij je past dan na nog een avond zoeken.

Doe dit voor maximaal drie studies. Meer profielen maken voelt als vooruitgang, maar het helpt je niet sneller kiezen. Met twee of drie profielen kun je studies vergelijken op dezelfde acht vragen.

Welke bronnen je aan A.I geeft

Elke bron laat een ander stuk van de studie zien. Geen enkele laat alles zien. Daarom combineer je ze.

BronWat je er vindtLet op
OpleidingspaginaWat de opleiding belangrijk vindt, beroepen, toelatingseisenGeschreven om je enthousiast te maken
StudiegidsVakken per jaar, lesvormen, toetsvormenSoms alleen voor huidige studenten; staat hij niet online, mail dan de opleiding
OER (onderwijs- en examenregeling)Toetsregels, herkansingen, studieadvies in jaar 1, voertaalJuridische taal; laat A.I hem vertalen
Studiekeuze123Studentenoordelen, doorstroom naar jaar 2, wat afgestudeerden doenGemiddelden; jouw ervaring kan anders zijn
Vlogs van studentenHoe een dag echt voeltEén persoon, en vaak de leuke dagen
LinkedInWat mensen 5 tot 10 jaar na deze studie doenZoek op de opleiding en kijk naar de spreiding
A.I-impact per studieWelke banen afgestudeerden hebben en wat A.I daaraan verandertNu voor een deel van de studies beschikbaar

Over Studiekeuze123: de cijfers daar komen uit landelijk onderzoek. Studentenoordelen komen uit de Nationale Studenten Enquête, waarvoor studenten elk jaar worden uitgenodigd. Wat afgestudeerden doen, wordt anderhalf jaar na hun diploma gevraagd in de HBO-Monitor en de Nationale Alumni Enquête (Studiekeuze123). Dat maakt het een van de betrouwbaarste bronnen die je hebt.

Wat A.I je niet kan laten zien

Na 30 minuten weet je hoe een studie eruitziet op papier. Hoe het voelt om daar een dag te zitten, merk je alleen in het echt. Daar zijn drie manieren voor.

  • Proefstuderen. Je volgt met andere studiekiezers lessen uit de studie en maakt soms een opdracht. Dit gaat vooral over de inhoud (Studiekeuze123).
  • Een meeloopdag. Je loopt een dag mee met een student. Dit gaat ook over de sfeer en het studentenleven.
  • Een gesprek met een student. Op een open dag, via een meeloopdag, of via iemand die je kent. Je decaan weet vaak welke oud-leerlingen de studie doen.

Het profiel dat je maakte, is je voorbereiding. Je weet nu wat je wilt checken.

Vijf vragen voor een student waar je geen reclameantwoord op krijgt:

  1. Wat vond je het zwaarst in jaar 1?
  2. Hoeveel uur zit je echt op school, en hoeveel thuis?
  3. Wat had je willen weten voordat je begon?
  4. Wie zijn er gestopt, en waarom denk je?
  5. Hoe gaat de opleiding om met A.I?

Neem je antwoorden mee terug naar A.I: “Dit hoorde ik op de meeloopdag: […]. Wat klopt met mijn studieprofiel, en wat niet?” Dan wordt je profiel steeds eerlijker.

Begin hier

Kies vandaag één studie die je nu het meest trekt. Zet een timer op 30 minuten en ga die studie onderzoeken met het stappenplan hierboven. Meer hoef je deze week niet te doen.

Weet je nog niet welke studies je wilt onderzoeken? Maak de 7-vragen studiekeuzetest en ontvang een persoonlijk studiekeuze adviesrapport.

Bekijk ook: Studiekeuze met ChatGPT: 12 prompts die echt helpen (en 3 die je beter niet kan gebruiken).

Veelgestelde vragen over studies onderzoeken met A.I

Hoe onderzoek je een studie met A.I?

Verzamel eerst de opleidingspagina, de studiegids en de cijfers op Studiekeuze123. Plak die in een A.I-tool en vraag om een realistisch weekrooster, de toetsvormen en wat de informatie weglaat. Check daarna de open punten bij een student of op een meeloopdag.

Kan ik A.I niet gewoon vragen hoe een studie is?

Dat kan, maar dan haalt A.I het uit zijn geheugen. Dat kan verouderd of verzonnen zijn, en het verschil tussen scholen valt weg. Met de echte tekst erbij werkt A.I met wat de opleiding zelf zegt.

Waar vind ik de studiegids van een opleiding?

Zoek op de naam van de opleiding en de school, met het woord “studiegids” of “OER”. Soms staat hij alleen op de site voor huidige studenten. Mail dan de opleiding; die stuurt hem meestal op.

Hoeveel studies moet ik zo onderzoeken?

Twee of drie. Dat is genoeg om te vergelijken. Wie er tien onderzoekt, weet veel meer, maar kiest daardoor meestal niet sneller.

Wat als de bronnen elkaar tegenspreken?

Dan heb je een goede vraag gevonden. Schrijf hem op en stel hem aan een student of op de open dag. Zij weten hoe het echt gaat.



Deel dit artikel:

Link gekopieerd!
Studiekeuze maken
Gratis studiekeuzetest

Maak de Studiekeuzetest en ontvang jouw Persoonlijke Studiekeuze Adviesrapport

Krijg direct inzicht in de volgende stap naar duidelijkheid over je studiekeuze

Start de test