Tussenjaar Checklist 2026: alles wat je per maand moet regelen

Een tussenjaar voelt eerst als één groot avontuur, en daarna ineens als een berg dingen die je moet regelen. Verzekeringen, paspoort, visum, DUO, Studielink, geld — en dat allemaal naast je examens. Geen wonder dat het overweldigend kan zijn.

Goed nieuws: het is een stuk minder ingewikkeld dan het lijkt. Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Sterker nog, als je het verspreidt over een paar maanden, is alles te overzien. Deze tussenjaar checklist 2026 helpt je daarbij. Per maand zie je wat er aan de beurt is, zodat je niet in juli ineens wakker wordt met paniek over een visum dat je nog moet aanvragen.

Het idee: lees dit een keer rustig door, bookmark de pagina, en check terug zodra je aan een nieuwe maand begint. Geen hele to-do lijst die je in één keer afwerkt — gewoon op tijd het juiste regelen.

Bekijk ook: Tussenjaar nemen: wel of niet doen? en het 7-stappenplan voor het plannen van je tussenjaar.

Hoe gebruik je deze checklist?

De checklist is opgebouwd rond een tussenjaar dat in september 2026 start, na je eindexamen havo of vwo. Begin je eerder of later? Schuif de tijdlijn dan gewoon mee. Een tussenjaar dat in januari 2027 begint volgt exact dezelfde volgorde, alleen verschuiven alle stappen een paar maanden.

Per fase zie je twee dingen: wat je sowieso moet regelen, en wat handig is om alvast op te pakken. Als iets je nog niet aangaat (bijvoorbeeld omdat je in Nederland blijft), sla je het over. Het hoeft niet allemaal — het moet bij jouw plan passen.

En nog een ding: deze checklist gaat ervan uit dat je 18 wordt rond je eindexamen. Ben je jonger dan 18 als je begint? Dan komen er een paar extra dingen bij, vooral rond toestemming van je ouders en kwalificatieplicht. Daar bestaat een apart artikel voor.

Januari–februari: oriënteren en richting kiezen

In deze maanden zit je waarschijnlijk diep in je examenjaar. Je tussenjaar voelt nog ver weg, maar dit is precies de tijd om het idee concreet te maken. Niet om alles vast te leggen — wel om te weten welke kant je op wilt.

Wat je deze maanden doet:

• Praat met je ouders. Hoe eerder, hoe beter. Hun (financiële) steun maakt veel mogelijk, en hun zorgen verdwijnen het snelst als je laat zien dat je het serieus neemt. Geef ze eventueel deze gids voor ouders als je naar het buitenland wilt — die helpt enorm.
• Stel een paar globale doelen. Wil je reizen? Werken en sparen? Een studiekeuze-programma volgen? Vrijwilligerswerk doen? Je hoeft het nu niet tot in detail te weten, maar één hoofdrichting helpt om te focussen. Geen idee? Doe de tussenjaartest — die geeft je een eerste richting in vijf minuten.
• Verken programma’s. Bekijk welke tussenjaar organisaties en programma’s er zijn en welke je aanspreken. Vraag een paar brochures aan, schrijf je in voor informatieavonden. Hier hoef je nog niets te beslissen — je verzamelt alleen.
• Check de 15 januari deadline. Wil je na je tussenjaar misschien een numerus fixus studie doen (geneeskunde, psychologie, fysiotherapie)? Dan is 15 januari elk jaar de uiterste aanmelddatum bij Studielink. Zie de sectie verderop voor wat je hier wel of niet mee moet.
• Begin met sparen. Hoe meer je nu opzij zet, hoe meer ruimte je later hebt. Bekijk kosten en financiering van een tussenjaar voor realistische bedragen per type tussenjaar.

Wat je nu nog níet doet: vluchten boeken, visa aanvragen, dure dingen voor je vertrek kopen. Dat is voor later. Op dit moment houd je alles flexibel.

Maart–april: knopen doorhakken

Hier verandert er iets. Tot nu toe was alles nog vrijblijvend, vanaf maart begin je echt te kiezen. Dit is ook de drukste fase qua beslissingen, dus neem er de tijd voor.

Wat je deze maanden regelt:

• Beslis over Studielink. Voor 1 mei moet je je inschrijven als je in september wilt starten met een studie. Neem je een tussenjaar? Dan hoef je niets te doen — je schrijft je gewoon niet in. Wil je je inschrijven als plan B? Dat kan, maar zie de uitleg verderop. Bij twijfel: liever niet inschrijven dan wel inschrijven en daarna ingewikkeld doen met uitschrijven.
• Kies je tussenjaar programma definitief. Populaire programma’s en bestemmingen zitten in mei al vol. Heb je je oog laten vallen op een vrijwilligerswerk programma, au pair organisatie, high school jaar of taalcursus? Boek het nu. Wil je zelf gaan backpacken? Begin met je grove route en eerste boekingen.
• Check je paspoort. Dit is een stille killer in de checklist. Heeft je paspoort minimaal zes maanden geldigheid over na je geplande terugkeer? Zo niet: ga zo snel mogelijk een nieuwe aanvragen bij de gemeente. Het duurt soms weken voor je hem in handen hebt, en hij kost rond de €83 (vanaf 18 jaar).
• Werk regelen voor de zomer. Wil je werken tijdens je tussenjaar om te sparen? Begin nu met solliciteren of vraag bij je huidige bijbaan of je extra uren kunt draaien zodra je examens voorbij zijn. Zie ook: creatief geld verdienen in je tussenjaar.
• Bespreek het noodplan met je ouders. Niet om angst te zaaien — gewoon afspraken maken. Wat als ze contact verliezen? Wie betaalt waar de tickets terug van? Welke verzekering dekt wat? Een half uur aan tafel scheelt later veel stress.

Mei–juni: examens eerst, daarna actie

Mei staat in het teken van je examens. Probeer je tussenjaar even uit je hoofd te zetten en focus op je diploma — zonder dat heeft de hele checklist sowieso geen zin. Toch zijn er een paar dingen die kort aandacht vragen.

Wat je tussen examens door regelt:

• De 1 mei deadline passeert. Heb je je tóch ingeschreven via Studielink en bedacht je je nu? Schrijf je vóór 1 september uit, anders ga je collegegeld betalen voor een studie die je niet doet.
• Bevestig je boekingen. Reisorganisatie, vluchten, eerste hostel of opvang in het buitenland — controleer dat alles staat. Veel programma’s vragen rond mei een aanbetaling.
• Verzekeringen vergelijken. Begin met oriënteren, sluit nog niets af. Welke reisverzekering past bij jouw type tussenjaar? Welke zorgverzekering kies je vanaf je 18e? Schrijf de opties op, je sluit ze pas in juli/augustus echt af.
• Eindexamen → diploma → tussenjaar start formeel. Zodra je je diploma binnen hebt, val je officieel niet meer onder de kwalificatieplicht (mits je 16+ bent met diploma). Vanaf nu is het je tussenjaar.
• Vier even. Serieus. Een diploma binnen, een tussenjaar in zicht. Pak even rust voordat je de praktische maanden in duikt.

Juli–augustus: alles officieel regelen

Dit is dé checklist-zone. Alles wat tot nu toe nog vaag was, leg je deze twee maanden vast. Het lijkt veel, maar als je het verdeelt over twee maanden zijn het meestal twee à drie taken per week.

Verzekeringen rondmaken

Vanaf je 18e ben je in Nederland verplicht een basiszorgverzekering te hebben, ook als je een groot deel van het jaar in het buitenland zit. Reken op €130-150 per maand in 2026. Slim om voor de goedkoopste basis te kiezen — de aanvullende dekkingen heb je in een tussenjaar zelden nodig.

Ga je naar het buitenland? Dan heb je daarnaast een doorlopende reisverzekering nodig met medische dekking, repatriëring (vervoer terug naar Nederland bij ernstige problemen) en bagage. Reken op €150-400 per jaar, afhankelijk van bestemming en duur. Let op: standaard reisverzekeringen dekken vaak maximaal 60-90 dagen aaneengesloten reizen. Voor een tussenjaar heb je een langlopende variant nodig.

Een aansprakelijkheidsverzekering (WA) is geen verplichting, maar wel sterk aan te raden. Vaak ben je nog meeverzekerd via je ouders — check dat even.

Boek je via een tussenjaar organisatie? Dan zit de reisverzekering vaak in het pakket. Niet aannemen: vraag het expliciet en kijk wat er precies gedekt is.

Buitenland: visum, vaccinaties, paspoort

Dit is waar timing telt.

Een visum kan voor sommige landen weken tot maanden duren. Voor veel landen in Azië volstaat een visa-on-arrival voor 30-60 dagen. Voor Australië, Nieuw-Zeeland of Canada vraag je vaak een Working Holiday Visum aan (18-30 jaar) waarmee je een jaar mag werken en reizen. De kosten lopen uiteen van €0 tot €700, afhankelijk van het land. Begin met de website van het ministerie of de ambassade — daar staat altijd de actuele info.

Vaccinaties vraag je aan via de huisarts of de GGD. Sommige series (zoals hepatitis A en B, gele koorts of DKTP) duren weken tot maanden. Plan je vaccinatie-afspraak dus uiterlijk eind juni. Reken op €100-300 totaal, afhankelijk van waar je heen gaat.

Je paspoort moet minimaal zes maanden geldig zijn na de geplande terugkeer. Heb je dit in maart al gecheckt? Top. Zo niet: meteen aanvragen.

Wil je een auto huren in het buitenland? Vraag dan een internationaal rijbewijs aan bij de ANWB. Kost rond de €23 en is in een paar dagen klaar.

Geld op orde

Open een wereldwijd werkende betaalpas. De meeste banken (ABN, ING, Rabobank) hebben een digitale dochter (zoals Bunq, Revolut of Wise) waar je gunstiger geld pint en wisselt in het buitenland. Voor een lange reis kan dat honderden euro’s schelen.

Zet een noodbuffer apart — minimaal €500-1000 op een rekening die je niet voor uitgaven gebruikt. Dit is je vluchtticket-naar-huis-fonds. Hopelijk gebruik je het nooit.

Check bij DUO of er nog iets staat dat je moet aanpassen. In je tussenjaar krijg je geen studiefinanciering, omdat je niet ingeschreven staat bij een opleiding. Heb je nog een scholierenreisproduct van de middelbare? Dat eindigt automatisch na je diploma. Was je al voor een paar weken ingeschreven bij een opleiding? Stop tijdig je studiefinanciering en je studentenreisproduct, anders bouw je een schuld op die je niet wilt. De volledige uitleg over DUO, je OV-chipkaart en zorgtoeslag vind je in tussenjaar studiefinanciering en DUO 2026.

Praktisch thuis

• OV-chipkaart: zorg dat er nog wat tegoed op staat voor de eerste paar weken na thuiskomst, of haal het saldo eraf voor extra reisgeld.
• Telefoonabonnement: check je buitenland-tarieven of zet je abonnement tijdelijk om naar een lager bundeltje. Een lokale simkaart in je bestemming is meestal goedkoper voor data.
• Adres en post: zorg dat post bij je ouders binnenkomt of stel automatische doorzending in via PostNL.
• Cloud-back-ups: scan paspoort, verzekeringspolis, visa en boekingsbevestigingen in en zet ze in Google Drive of iCloud. Mocht je wat kwijtraken, dan kun je er altijd bij.

Op zoek naar tussenjaar mogelijkheden?

Ontdek tussenjaar programma's in binnen- en buitenland: van reizen en vrijwilligerswerk tot stages en taalcursussen.

Bekijk alle mogelijkheden

De laatste week voor vertrek

Bijna zo ver. Deze laatste dagen draaien om de details, en om afscheid nemen.

• Reisregistratie bij Buitenlandse Zaken. Meld je aan via nederlandwereldwijd.nl. Je krijgt zo automatisch berichten bij crises in jouw bestemming, en de ambassade weet waar je zit als er iets gebeurt.
• Inpakken (en niet te veel). Bijna iedereen die voor het eerst weg gaat, neemt te veel mee. Kledinglagen, twee paar comfortabele schoenen, een goede reisapotheek, een powerbank en je documenten — daar kom je een eind mee. Wat je vergeet, kun je vrijwel overal ter wereld kopen.
• Definitief noodplan met je ouders. Niet om bang te worden, wel om te delen: contactgegevens van waar je verblijft, wanneer je belt, welke creditcard waar voor is, wat te doen als je een paar dagen niets van je laat horen.
• Eén keer goed slapen. Eet thuis, knuffel je hond, geniet van je laatste keer Nederlandse wc-bril. Morgen begint het echt.

Wat als je laat begint?

Niet iedereen kiest in januari al voor een tussenjaar. Soms vallen je examenresultaten tegen, soms is je studiekeuze ineens niet meer wat je dacht, soms zegt iemand in juni: “weet je wat, ik ga toch een tussenjaar nemen.” Dat kan, en het is helemaal niet erg. Alleen wordt de checklist dan korter en moet je sneller kiezen.

Als je in juni of juli begint:

• Visum is je bottleneck. Check als allereerste of het visum dat je nodig hebt nog haalbaar is in de tijd die je hebt. Voor veel landen in Azië en Europa kan een visa-on-arrival of geen visum überhaupt nodig zijn — dan ben je vrij snel vertrokken.
• Kies een programma met rolling intake. Veel au pair organisaties, vrijwilligerswerk-projecten, werkprogramma’s in Australië/Nieuw-Zeeland en taalcursussen nemen het hele jaar door studenten aan. Backpacken kun je sowieso boeken wanneer je wilt.
• Concentreer je op de basis. Paspoort op orde, doorlopende reisverzekering afsluiten, basiszorgverzekering rond, geld klaar. De rest improviseer je onderweg.
• Vraag professioneel advies als je twijfelt. Bij organisaties op het tussenjaar overzicht kun je vaak nog dezelfde week iemand aan de telefoon krijgen. Doe ook even de tussenjaartest als je niet weet welke kant je op wilt — dan heb je een richting in plaats van paniek.

Een laat tussenjaar is niet automatisch een minder tussenjaar. Veel jongeren die we spreken — zoals Sam — kwamen in een onverwacht tussenjaar terecht en kijken er achteraf even tevreden op terug als wie het lang van tevoren plande.

Specifieke checklist voor verschillende soorten tussenjaar

Niet elke tussenjaar checklist is hetzelfde. Hieronder een paar regelmatig terugkomende varianten met de extra punten waar je op moet letten.

Tussenjaar in het buitenland. De checklist hierboven dekt het meeste. Specifiek voor het buitenland extra letten op: visum (per land), vaccinaties, geldige reisverzekering met repatriëring, registratie Buitenlandse Zaken, en een betaalpas die wereldwijd werkt zonder belachelijke kosten.

Tussenjaar in Nederland. Geen visum, geen vaccinaties, simpelere verzekeringen. Hier richt je je vooral op je programma (welke organisatie, hoeveel kost het, wat is het rooster), je budget en je werk. Vergeet niet: ook in een tussenjaar in Nederland eindigt je scholierenreisproduct na je diploma — reken die kosten in.

Tussenjaar werken (en sparen). Hier draait alles om je werk en je spaarplan. Vraag bij je werkgever de loonheffingskorting aan, dan houd je netto meer over. Check via de Belastingdienst of je toeslagen krijgt waar je recht op hebt.

Tussenjaar na MBO of HBO. Andere fase, andere checklist. Studiefinanciering en eventueel collegegeld blijven hier een ander verhaal — daar volgt later in dit blok een apart artikel over.

Klaar om te beginnen?

Een tussenjaar regelen is geen kunst, het is alleen veel kleine stappen op tijd zetten. Met deze checklist heb je elke maand een handvat. Je hoeft niet alles tegelijk te doen, je hoeft alleen niet te lang te wachten.

Bekijk alle tussenjaar programma’s op Studiekeuzemaken.nl, of doe de tussenjaartest als je nog niet weet welk type tussenjaar bij jou past. En als je deze checklist nuttig vindt: bookmark de pagina, dan heb je hem bij de hand zodra je een nieuwe maand in gaat.

Meer lezen?

• Het 7-stappenplan voor het plannen van je tussenjaar — van doelen stellen tot financiële planning
• Tussenjaar nemen na de middelbare school: alles regelen — Studielink, DUO, deadlines en numerus fixus
• Tussenjaar studiefinanciering en DUO 2026 — alles over DUO, OV-chipkaart en toeslagen
• Kosten en financiering van een tussenjaar — wat kost het en hoe betaal je het
• Tussenjaar in het buitenland: 9 tips voor een topreis — bestemmingen, visa, verzekeringen
• Tussenjaar nemen: wel of niet doen? — als je nog twijfelt over de keuze zelf

Veelgestelde vragen over de tussenjaar checklist

Wanneer moet ik beginnen met het regelen van mijn tussenjaar?

Het liefst minimaal vier tot zes maanden voor je vertrek. Voor een tussenjaar dat in september start betekent dat: in januari/februari beginnen met oriënteren en uiterlijk in april/mei de praktische kant (verzekeringen, visum, paspoort) regelen. Begin je later? Dan kan het nog steeds — alleen heb je minder programma’s om uit te kiezen en is een visum vaak de bottleneck.

Wat moet ik echt regelen voor een tussenjaar in het buitenland?

De must-haves: een geldig paspoort (minimaal zes maanden geldig na thuiskomst), een doorlopende reisverzekering met medische dekking inclusief repatriëring, je basiszorgverzekering in Nederland, een visum als de bestemming dat vraagt, en eventuele vaccinaties. Daarnaast: registratie bij de Informatieservice van Buitenlandse Zaken en een wereldwijd werkende betaalpas. Bekijk ook 9 tips voor een topreis in het buitenland.

Hoe zit het met mijn studiefinanciering tijdens een tussenjaar?

Tijdens je tussenjaar krijg je geen studiefinanciering, omdat je niet bent ingeschreven bij een opleiding. Je hebt dus geen basisbeurs, aanvullende beurs of studentenreisproduct. Het goede nieuws: je verliest ook geen rechten — je teller bij DUO begint pas te lopen zodra je je inschrijft voor je studie. Lees meer in tussenjaar nemen na de middelbare school.

Moet ik me toch inschrijven via Studielink als ‘plan B’?

Niet per se. Als je zeker weet dat je een tussenjaar neemt, hoef je je niet in te schrijven. Twijfel je nog? Dan kun je je voor 1 mei (of voor een numerus fixus studie 15 januari) inschrijven en je later weer uitschrijven. Doe dat dan vóór 1 september, anders ben je collegegeld kwijt. Bij numerus fixus geldt: als je een plek accepteert en daarna toch niet komt, ben je je plek definitief kwijt.

Welke verzekeringen heb ik echt nodig in mijn tussenjaar?

Vanaf 18 jaar ben je verplicht een Nederlandse zorgverzekering te hebben (rond €130-150 per maand in 2026), ook als je in het buitenland zit. Ga je naar het buitenland, dan heb je een doorlopende reisverzekering nodig met medische dekking inclusief repatriëring (€150-400 per jaar). Een aansprakelijkheidsverzekering is sterk aan te raden — vaak ben je nog meeverzekerd via je ouders. Bij sommige tussenjaar programma’s zit verzekering al in het pakket — check dit altijd vooraf.

Kan ik nog een tussenjaar regelen als ik pas in juni begin?

Ja, dat kan zeker. Er zijn programma’s met rolling intake — au pair, sommige vrijwilligerswerk-organisaties, taalcursussen — waar je tot vlak voor vertrek terecht kunt. Houd het kort: paspoort regelen, verzekeringen afsluiten en je geld op orde brengen. Een visum is vaak de bottleneck — check als eerste of dat überhaupt nog haalbaar is voor het land waar je heen wilt.