Welke studies hebben toekomst met A.I? Zo maak je de juiste afweging (5 vragen)

Niemand weet welke banen er over tien jaar nog bestaan. Maar je kan nu wel al zien welk werk verandert door A.I.

Misschien hoor je het om je heen: kies een studie met toekomst. Alleen niemand legt uit hoe je dat doet. Welke studies hebben nog toekomst? De een zegt dat techniek veilig is, de ander dat A.I juist daar het meeste overneemt. En je wilt het liefst een studie kiezen waar je over vijf jaar nog tevreden mee bent.

In dit artikel lees je hoe je A.I realistisch mee kan wegen in je studiekeuze. Je krijgt vijf vragen om per studie te checken, en je leert onze A.I-impactpagina’s per studie te lezen.

Bekijk ook: A.I en studiekeuze: wat A.I wel en niet voor je kan doen

Kort antwoord

Eerst dit: voorspellingen over banen zitten er vaak naast

In 2016 zei Geoffrey Hinton, een van de bekendste A.I-onderzoekers ter wereld, dat we moesten stoppen met het opleiden van radiologen. A.I zou binnen vijf jaar beter scans lezen dan mensen (zijn toespraak). Tien jaar later is er in de Verenigde Staten juist een groot tekort aan radiologen. A.I hielp bij het lezen van scans, er werden meer scans gemaakt, en het werk bestond uit veel meer dan alleen kijken.

Dat betekent niet dat A.I niks verandert. Het betekent dat een voorspelling over één beroep een slechte basis is voor je keuze. Ook als die van een expert komt.

Daarom kijken we in dit artikel naar iets wat je wél kunt zien: wat A.I nu al doet met de taken in de banen na een studie.

Kijk naar taken, niet naar beroepen

De vraag welke banen verdwijnen door A.I is de verkeerde start. Een beroep is een bundel taken. Een accountmanager houdt bij wat klanten kopen, schrijft voorstellen, onderhandelt, en belt een klant als er iets misgaat. A.I kan een deel daarvan voorbereiden, zoals het verzamelen van marktinformatie en een eerste versie van een voorstel. Onderhandelen en nagaan of een klant echt tevreden is, blijft mensenwerk.

Zo kijkt ook de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) ernaar. Die onderzocht bijna 30.000 taken. Wereldwijd werkt ongeveer een op de vier mensen in een beroep waarin A.I een deel van de taken raakt. Maar in de hoogste categorie, waar A.I de meeste taken kan doen, zit maar 3,3% van de banen. Omdat bijna elk beroep taken heeft die een mens nodig hebben, verwacht de ILO vooral dat banen veranderen.

Wat we nu al zien bij starters. Amerikaans onderzoek van Stanford laat zien dat jonge starters het eerst merken wat A.I doet. In beroepen waar A.I vooral taken overneemt, werken minder jongeren dan je zou verwachten. In beroepen waar A.I mensen vooral helpt, blijft het werk voor jongeren gelijk of groeit het. Ook in Nederland zagen onderzoekers van Rabobank zo’n daling bij jongeren in beroepen met veel A.I. Andere economen wijzen erop dat de gestegen rente in dezelfde periode ook meespeelt. Het beeld is dus nog niet af.

Eén ding is wel duidelijk. Bij afgestudeerden is A.I al gewoon onderdeel van het werk. Ruim zes op de tien werkende hbo-afgestudeerden gebruikt het minstens wekelijks, blijkt uit de HBO-Monitor.

Voor je studiekeuze telt dus vooral: welk deel van het werk raakt A.I, en wat blijft er voor jou over?

Welke studies hebben toekomst? Vijf vragen

Met deze vijf vragen weeg je A.I mee bij een studie. Je vindt de antwoorden voor een groot deel op de A.I-impactpagina van die studie. De rest vraag je na op een open dag.

Vraag	Waar je het ziet	Waarom het telt
1. Welke taken in de eerste banen verschuiven naar A.I?	De impactbalk en de taakkaarten	Zo zie je wat er straks anders gaat
2. Wat blijft menselijk, en vind je dat leuk?	”Blijft menselijk” op de taakkaarten	Dit wordt de kern van je werk
3. Hoeveel kanten kun je op?	De spreiding: grootste beroep, aantal andere beroepen, buiten het vakgebied	Hoe meer kanten, hoe minder één verandering bepaalt wat je doet
4. Helpt A.I in die banen, of neemt het werk over?	De taakkaarten, en vragen op de open dag	Waar A.I helpt, blijft werk voor starters beter overeind
5. Hoe gaat de opleiding met A.I om?	De opleidingspagina en de open dag	Leer je er straks mee werken, of wordt het genegeerd?

Vraag 2 is de belangrijkste. Stel dat bij een studie het schrijven van rapporten naar A.I verschuift, en het praten met mensen menselijk blijft. Vind je dat praten leuk? Dan wordt je werk er misschien zelfs beter op. Vind je het vreselijk? Dan helpt een lage A.I-impact je ook niet. Wat menselijk blijft, moet bij jou passen.

Bij vraag 3 helpen twee grenzen. Werkt minder dan 20% van de afgestudeerden in het grootste beroep, dan heb je veel richtingen. Werkt de helft of meer in één beroep, dan bepaalt wat A.I daar verandert het grootste deel van je eerste banen. Die grenzen staan in de methode.

Zo lees je een A.I-impactpagina

Op studiekeuzemaken.nl/ai-impact staat per studie welke eerste banen afgestudeerden hebben, en wat A.I daaraan verandert. Er is geen totaalscore en geen ranglijst. Je ziet een verdeling, en die lees je zo. We nemen bedrijfskunde (hbo) als voorbeeld.

1. De impactbalk. Elk beroep krijgt een categorie: hoog (A.I raakt veel taken), matig (een deel van de taken), laag (weinig taken) of onbekend. Grote beroepen tellen zwaarder. Bij bedrijfskunde (hbo) werkt 9% van de afgestudeerden in een beroep met hoge impact, 58% matig, 22% laag en 11% onbekend.
2. Het patroon. Is één categorie duidelijk het grootst, dan krijgt de studie een woord. Bij bedrijfskunde is dat gedeeltelijk: A.I raakt bij de meeste eerste banen een deel van de taken.
3. De taakkaarten. Bij de drie grootste beroepen staat wat naar A.I verschuift en wat menselijk blijft. Dit is het stuk om het langst bij stil te staan. Hier zie je hoe je werk er straks uitziet.
4. De spreiding. Het grootste beroep na bedrijfskunde (hbo) is accountmanager, met 7,6% van de afgestudeerden. Daarnaast komen ze in 72 andere beroepen terecht, en 39% werkt buiten het vakgebied. Dat is een brede studie: wat A.I in één beroep verandert, bepaalt niet wat jij daarna doet.
5. De vragen voor de open dag. Onderaan staan vragen die je aan de opleiding kunt stellen over A.I. Neem ze mee.

Drie patronen naast elkaar

Hoe verschillend studies eruitzien, zie je als je er een paar naast elkaar legt.

Studie	Wat je ziet	Wat het betekent
ICT (hbo)	88% matig	Bijna alle eerste banen veranderen deels. Met A.I leren werken hoort bij het vak
Human Resource Management (hbo)	30% hoog, 48% matig	In een flink deel van de banen raakt A.I veel taken. Kijk goed wat menselijk blijft
Verloskunde (hbo)	97% laag	Het werk blijft grotendeels mensenwerk. A.I raakt hier weinig taken

Geen van deze drie is beter dan de andere. Een hoge impact betekent dat je werk sterk verandert, en dat je goed met A.I moet leren werken. Een lage impact betekent dat A.I minder verandert, maar zegt niets over of het werk bij je past.

Wat de cijfers niet zeggen

De A.I-impactpagina’s laten veel zien. Maar ze hebben grenzen en het is belangrijk om die te weten. Hoe de cijfers tot stand komen, staat in de methode.

• Het is een momentopname. De A.I-cijfers komen uit de ILO-index van mei 2025. A.I verandert snel, en die index wordt maar af en toe vernieuwd.
• Het gaat over de banen van eerdere afgestudeerden. We kijken waar mensen anderhalf jaar na hun diploma werken. Jij begint pas over een paar jaar. Tegen die tijd kan het er anders uitzien.
• Blootstelling is geen banenverlies. Dat A.I veel taken kan doen, betekent niet dat het werk verdwijnt. Soms groeit de vraag juist, zoals bij de radiologen.
• Het is een wereldwijde inschatting. Hoe snel bedrijven in Nederland A.I echt gebruiken, staat er niet in.
• Het zijn gemiddelden. Jouw route kan heel anders lopen dan die van de meeste afgestudeerden.
• Het zegt niets over jou. Of je de studie leuk vindt, of je hem haalt, en of het werk bij je past, lees je hier niet.

Wat dit betekent voor jouw keuze

De impact van A.I is één ding om mee te wegen. Niet het enige, en meestal ook niet het belangrijkste. Een studie met lage A.I-impact die je niet leuk vindt, hou je minder makkelijk vol dan een studie met hoge impact waar je energie van krijgt.

Denk aan een weerbericht. Een voorspelling voor morgen is het best betrouwbaar, maar een weerbericht over vijf jaar kan je niet voorspellen. Je kunt wel een jas kiezen die bij verschillend weer werkt. Bij je studiekeuze is dat een studie waarin je iets leert wat menselijk blijft, die je meerdere kanten op laat gaan, en waar je leert met A.I te werken.

Zo weeg je het in de praktijk:

1. Begin bij jezelf. Wat vind je leuk, waar ben je goed in, hoe leer je graag? Dat blijft de basis.
2. Kies twee of drie studies en zoek ze op in de A.I-impact per studie.
3. Lees bij elke studie de taakkaarten. Wat menselijk blijft: zou je dat graag doen?
4. Bekijk de spreiding. Hoeveel kanten kun je op?
5. Neem je vragen mee naar de open dag: hoe gaat de opleiding met A.I om, en wat doen afgestudeerden nu?

Wil je weten hoe je zelf flexibel blijft, welke vaardigheden blijven tellen, en of je beter breed of juist specialistisch kunt studeren?

Bekijk ook: Hoe maak ik een toekomstbestendige studiekeuze?

Wil je een studie verder onderzoeken? Met deze aanpak van 30 minuten krijg je een eerlijk en compleet beeld van hoe de studie er ‘in het echt’ eruitziet.

Veelgestelde vragen over studies en A.I

Welke studies hebben de meeste toekomst met A.I?

Daar bestaat geen betrouwbare ranglijst van. A.I verandert vooral taken binnen beroepen. Kijk per studie welke taken in de eerste banen naar A.I verschuiven, wat menselijk blijft en hoeveel kanten je op kunt. Op de A.I-impactpagina’s zie je dat per studie.

Moet ik een studie met hoge A.I-impact vermijden?

Niet per se. Een hoge impact betekent dat je werk sterk verandert. Dat kan goed uitpakken als A.I je helpt en je leert ermee te werken. Kijk vooral wat er menselijk blijft, en of je dat leuk vindt.

Zijn studies in de zorg en het onderwijs veilig voor A.I?

Bij veel van die studies raakt A.I weinig taken in de eerste banen. Het werk draait om mensen, en dat blijft mensenwerk. Veilig is een groot woord, want niemand kan de toekomst voorspellen. Maar A.I verandert hier minder dan in veel kantoorberoepen.

Wat betekent “buiten het vakgebied”?

Het deel van de afgestudeerden dat werk doet dat niet direct bij de studie hoort. Een hoog percentage betekent dat veel mensen een eigen route kiezen. Dat zegt iets over hoe breed je met de studie kunt.

Hoe actueel zijn de cijfers?

De gegevens over eerste banen komen van het Landelijk Centrum Studiekeuze en worden jaarlijks bijgewerkt. De A.I-index van de ILO verscheen in 2023 en is in mei 2025 vernieuwd. Op elke pagina staat welke versie we gebruiken.

Begin hier

Welke studies hebben toekomst? Zoek de studie die je nu het meest trekt op in de A.I-impact per studie. Lees de taakkaarten en stel jezelf één vraag: wat menselijk blijft, zou ik dat graag doen?

Weet je nog niet welke studies je wilt bekijken? Begin dan een stap eerder met de 7-vragen studiekeuzetest.